Czym jest psychoterapia?

Gdy zaczyna nam brakować sił, aby w pojedynkę mierzyć się z problemami, a rozmowy z bliskimi nie pomagają, zastanawiamy się nad skorzystaniem z pomocy psychoterapeuty. Podjęcie psychoterapii zawsze wywołuje duże emocje. Jest to niełatwa decyzja i zdarza się, że jest podejmowana nawet przez kilka lat. Taka decyzja wymaga odwagi, budzi również wiele obaw. W głowie pojawiają się pytania, m.in.:

1. Jak długo trwa terapia i od czego to zależy?
2. Na czym ona polega?
3. Jak wygląda takie spotkanie i co ja mam mówić?
4. Skąd mam wiedzieć czy psychoterapeuta, do którego pójdę jest profesjonalistą?

Brak jasnych odpowiedzi na te i inne pytania może blokować nas w wykonaniu pierwszego kroku, którym jest skontaktowanie się z psychoterapeutą i umówienie się na pierwsze spotkanie, aby sobie pomóc.

Psychoterapia dla osób będących już w procesie terapeutycznym jest doświadczeniem bardzo osobistym, jednak dla tych, którzy dopiero rozważają taką drogę jest zagadnieniem owianym tajemnicą i lękiem przed nieznanym.

Zastanawiałam się jak mogę pomóc tym, którzy są właśnie w momencie, w którym cierpienie narasta, pytania się piętrzą i trudno chwycić za telefon, aby zadzwonić. W ten sposób powstał pomysł odpowiedzi na te pytania. Zapraszam do lektury mającej przybliżyć rozumienie terapii z nadzieją, że ten tekst zainspiruje Ciebie i pomoże w podjęciu tak ważnej decyzji o rozpoczęciu własnej psychoterapii.

 

 

1. Jak długo trwa psychoterapia i od czego to zależy?

Czas uczęszczania na psychoterapię zależy od indywidualnych potrzeb i możliwości pacjenta, m.in. jego motywacji do zmian jakie mogą zajść w jego wnętrzu, a dzięki temu również w jego życiu. Może ona trwać od kilku miesięcy do kilku lat. Psychika człowieka kształtuje się przez wiele lat od dzieciństwa, aż po dorosłość, dlatego proces psychoterapeutyczny, przynoszący realne zmiany, również wymaga czasu. Zmiana wewnętrzna w człowieku wymaga zaangażowania, czasu i pracy.

 

2. Na czym polega psychoterapia?

Psychoterapia jest procesem leczenia poprzez rozmowę, przy zachowaniu pewnych zasad. Nie są to takie rozmowy jakie prowadzimy z przyjaciółmi. Psychoterapeuta psychoanalityczny przyjmuje postać uważnego słuchacza, pokazującego osobie, jak jej doświadczenia z przeszłości wpływają na jej aktualne myśli i zachowania. Pozostaje bezstronny i neutralny, co oznacza, że nie ocenia, nie udziela rad, oraz nie daje gotowych rozwiązań. Pomaga w wydobywaniu , analizie i  przepracowaniu tego co nieświadome i trudne dla pacjenta, ale również zaciekawia pacjenta sobą samym. W praktyce oznacza to, że osoba zmagająca się z problemami nabiera świadomości co do znaczenia i genezy własnych myśli oraz uczuć. Konsekwencją jest zmiana w sposobie odczuwania i funkcjonowania pacjenta dzięki świadomości swoich stanów umysłu, zwiększaniu zdolności korzystania z własnych zasobów do przezwyciężania konfliktów wewnętrznych, a także życiowych trudności. Ostatecznie skutkuje to poprawą jakości życia, funkcjonowania w codziennym życiu i radzenia sobie z problematycznymi dla psychiki sytuacjami.

Nieodłączną i ważną cechą psychoterapii są stałość i regularność. Są one ważnymi elementami terapeutycznymi, dającymi poczucie bezpieczeństwa. Oznacza to, że sesje odbywają się w ustalonym czasie i miejscu ze stałą częstotliwością, zawsze z tym samym psychoterapeutą.

Terapia może działać, co jest bardzo ważne, wtedy jeśli jest się obecnym na sesjach.

Psychoterapię zawsze poprzedzają konsultacje, czyli m.in. cykl wstępnych spotkań, których celem jest ustalenie jakie trudności chciałby przezwyciężyć pacjent, określenie jak będzie wyglądała relacja między nim i terapeutą, częstotliwość spotkań, formę odwoływania sesji, długość trwania terapii.

3. Jak wygląda takie spotkanie i co ja mam mówić?

Psychoterapia realizowana jest w toku regularnych spotkań, raz, dwa i więcej razy w tygodniu, w zależności od potrzeb i możliwości. Jedna sesja trwa 50 min, jest to czas dla pacjenta i to on decyduje o czym chce rozmawiać.  Temat rozmowy nie jest narzucony i zależy od woli pacjenta. Może opowiadać on zarówno o sprawach bieżących np. problemach w swoim związku lub w pracy czy doświadczeniach z dzieciństwa. Mogą to być wspomnienia, sny, uczucia, aktualne wydarzenia. Ważne jest, by w trakcie sesji terapeutycznej pacjent przyjął komfortową dla siebie pozycję.

 

4. Skąd mam wiedzieć czy psychoterapeuta, do którego chcę pójść, jest profesjonalistą?

Podstawowym kryterium jest to, że psychoterapeuta powinien ukończyć lub być w trakcie specjalistycznego szkolenia w jednej ze szkół psychoterapii, które trwa około 4-5 lat.

Kolejnym ważnym elementem jest stała superwizja, której psychoterapeuta powinien się poddawać. Psychoterapeuta ma przywilej towarzyszenia pacjentowi w jego rozwoju i pokonywaniu własnych ograniczeń w zdrowieniu. Poznanie pacjenta, o którym piszę jest procesem subiektywnym. Oznacza, to że poznanie świata wewnętrznego pacjenta, jest zależne m.in. od właściwości umysłu psychoterapeuty i jego sposobu odczuwania i przeżywania. Superwizor pomaga terapeucie w lepszym rozumieniu pacjenta, co pozwala na skuteczne prowadzenie procesu leczenia. Nie jest to dowodem na niekompetencję psychoterapeuty, a jego dojrzałość w korzystaniu z takiego narzędzia w swojej pracy. Głos superwizora jest głosem doradczym, superwizor nie ma dostępu do danych identyfikujących pacjenta.

Następny wymóg dotyczy terapii własnej psychoterapeuty. Obowiązek odbycia własnej psychoterapii jest kluczową i integralną częścią  przygotowania do zawodu.  Odbycie własnej terapii przez terapeutę jest niezbędne, aby psychoterapeuta zyskał w procesie kształcenia większą wiedzę o sobie. Tu mogą pojawić się pytania przepełnione powątpiewaniem i oporem: Czy to nie oznacza, że terapeuta jest zaburzony? Czy nie powinien umieć radzić sobie sam z własnymi problemami? Własne doświadczenie terapeutyczne jest niezastąpione, aby efektywnie i profesjonalnie wspierać innych. Terapia własna, obok superwizji, jest dla terapeuty sposobnością do oglądania siebie i swojej pracy z boku. Jest ona niezwykle przydatna chociażby dlatego, że jest to okazja do „zamiany miejsc” i doświadczenia terapii z perspektywy pacjenta.

Istotne jest również, aby psychoterapeuta przestrzegał zasad etyki zawodowej. Dotyczy to m.in. zasady poufności. Wypowiedzi pacjenta, który jest w terapii są trzymane w tajemnicy. Ujawnienie treści objętych tajemnicą zawodową może nastąpić jedynie wtedy, gdy istnieje bezpośrednie ryzyko wyrządzenia krzywdy samemu pacjentowi lub innej osobie lub na wezwanie sądu.

Wszystkie te elementy korzystnie wpływają na warsztat pracy psychoterapeuty.

Jak widzimy psychoterapia to wymagający proces, podczas którego pacjent pracuje nad sobą i zdobywa umiejętności radzenia sobie z różnymi trudnościami. W tej nowej drodze towarzyszy mu psychoterapeuta, dzieląc się swoją wiedzą, a także pomagając w wyzwalaniu się od psychicznych obciążeń. Mam nadzieję, że moje odpowiedzi rozjaśniły trochę pytania i wątpliwości przepełniające Twoją głowę. Jeśli tak, to następny krok należy do Ciebie - czyli kontakt z psychoterapeutą. Trzymam kciuki!